Mô hình TOD (Transit Oriented Development) là cách phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, được nhiều thành phố lớn áp dụng khi đô thị hóa tăng nhanh. Tại TP. Hồ Chí Minh, các dự án TOD đang góp phần thay đổi diện mạo khu Đông trong những năm gần đây.
Xu hướng TOD phát triển mạnh tại các đô thị lớn
Khái niệm TOD đã xuất hiện hàng chục năm tại các đô thị lớn trên thế giới, tiêu biểu là Kowloon Station (Union Square) ở Hồng Kông, Shibuya Station ở Tokyo, Jurong Lake District ở Singapore và Digital Media City ở Seoul.
Áp lực giao thông và khí thải tại đô thị lớn khiến nhiều nước ưu tiên phát triển giao thông công cộng. Ở TP. Hồ Chí Minh, mô hình này được đề xuất triển khai quanh khu vực hầm Thủ Thiêm, gắn với khu phức hợp ga Thủ Thiêm.
Theo nhận định của các chuyên gia đô thị, TOD có một số ưu điểm chính:
- Tiết kiệm thời gian: Công trình dân cư đặt gần phương tiện công cộng, người dân ít phụ thuộc vào xe cá nhân. Nhờ vậy chi phí đi lại và ô nhiễm giảm, thói quen sử dụng giao thông công cộng cũng được hình thành.
- Thúc đẩy kinh tế: Sự kết hợp giữa giao thông, khu đô thị, hạ tầng và nhà ở tạo hoạt động kinh tế không chỉ trong dự án mà cả khu vực xung quanh.
- Khai thác quỹ đất hiệu quả: Khu vực quanh nhà ga trở thành các “trung tâm thu nhỏ” với dịch vụ, thương mại và việc làm, giúp sử dụng đất đô thị hiệu quả hơn.
TOD là gì? Đặc điểm của dự án TOD
TOD được nhiều nơi xem là hướng phát triển đô thị bền vững, và đã được thực hiện ở nhiều thành phố trên thế giới.
Dự án TOD là gì?
TOD (Transit-Oriented Development) là mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trục chính, nhằm điều hòa giao thông, giảm ùn tắc và hạn chế tác động môi trường.
Mục tiêu của TOD là tạo môi trường sống thuận tiện, để cư dân tiếp cận phương tiện công cộng dễ dàng mà không cần phụ thuộc nhiều vào xe cá nhân.
Đặc điểm của dự án TOD
Các dự án TOD thường có những đặc điểm sau:
- Vị trí gần điểm giao thông: Dự án đặt gần ga metro, bến xe buýt hoặc ga tàu để cư dân di chuyển thuận lợi.
- Đô thị đa chức năng: Ngoài giao thông còn có trung tâm thương mại, văn phòng, trường học và công viên trong cùng khu vực.
- Ưu tiên không gian xanh: Dự án chú trọng không gian mở và cây xanh để tạo môi trường sống dễ chịu.
- Gắn với hạ tầng và quy hoạch: Giá trị bất động sản trong khu vực TOD chịu tác động của hạ tầng và quy hoạch, và biến động theo thị trường.
Sự ảnh hưởng của TOD đến bất động sản khu Đông như thế nào?
Mô hình TOD tại TP. Hồ Chí Minh đang được đề xuất ở khu vực hầm Thủ Thiêm. Mô hình mang lại lợi ích cho cư dân, đồng thời tác động đến thị trường bất động sản khu Đông theo các hướng sau.
Phát triển các khu phức hợp đô thị mới
Từ khi TOD được đưa vào quy hoạch, nhiều dự án và khu phức hợp mới quanh khu vực được quan tâm và triển khai, cùng các tuyến giao thông lớn tập trung quanh metro và các trục đường chính. Khu phức hợp ga Thủ Thiêm là dự án được chú ý ở khu Đông, với định hướng tạo trung tâm đô thị mới có hệ sinh thái đồng bộ.
Thu hút dân cư và phát triển kinh tế
Hạ tầng giao thông là yếu tố quan trọng để thu hút dân cư và phát triển kinh tế. TOD ở khu Đông thúc đẩy quá trình hoàn thiện hạ tầng, giúp cư dân tiết kiệm thời gian di chuyển. Ngoài ra, Metronas Thủ Thiêm là một trong các dự án được giới thiệu tại khu vực, thông tin chính thức sẽ được cập nhật khi chủ đầu tư công bố.
Giá trị bất động sản tăng lên nhanh chóng
Hạ tầng và quy hoạch mới thường làm thị trường bất động sản quanh khu vực sôi động hơn. Mức giá thực tế của từng dự án phụ thuộc vị trí, pháp lý và điều kiện thị trường, và không có bảo đảm về mức tăng giá hay lợi nhuận.
Chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng
TOD gắn với hạ tầng công cộng nên cần được đầu tư đồng bộ. Chính quyền địa phương thường ưu tiên giao thông, tiện ích và không gian sống quanh các dự án TOD, qua đó cải thiện đời sống cư dân và tạo điều kiện phát triển kinh tế – xã hội.
Khu Đông có nhiều công trình giao thông trọng điểm, và TOD được kỳ vọng là một yếu tố định hình phát triển của khu vực trong dài hạn, tùy tiến độ thực tế của từng dự án.